Joep de Groot (ZO!)

“De coöperatie heeft ons veel gebracht, ook als verzekeraars”

Welke rol hebben de zorgverzekeraars gespeeld bij de opschaling van ondersteunde zelfzorg in Nederland? ZO! blikt in de aankomende periode terug met de initiatiefnemers van de coöperatie. In gesprek met bestuursvoorzitter van CZ, Joep de Groot, en Olivier Gerrits, directeur Zorginkoop van Zilveren Kruis.

De zorgverzekeraars die bij de coöperatie zijn betrokken zijn Zilveren Kruis, VGZ, Menzis, De Friesland, ONVZ en CZ. Vertegenwoordigers van patiënten, zorgverleners en zorgverzekeraars werken sinds 2013 samen in de coöperatie Zelfzorg Ondersteund (ZO!) om ondersteunde zelfzorg een vanzelfsprekend onderdeel van de zorg voor mensen met een chronische aandoening te maken.

“Een van de redenen om te starten met de coöperatie Zelfzorg Ondersteund was dat we zagen dat er voor diabeteszorg veel technologie beschikbaar was – apps, zelfzorgsystemen – maar die bleven veelal steken in de pilotfase en werden niet breder beschikbaar”, aldus Joep de Groot van CZ, een van de initiatiefnemers. “Geen van allen had de antwoorden: niet huisartsen, patiënten, verzekeraars. We wilden wel ongeveer dezelfde kant op, maar we wisten niet met elkaar hoe we dat moesten doen.”

Olivier Gerrits, directeur Zorginkoop van Zilveren Kruis: “Ondersteunde zelfzorg gaat over veel meer dan enkel over de inzet van technologie. Natuurlijk heeft technologie een belangrijke rol, maar uiteindelijk is succesvol toepassen van ondersteunde zelfzorg een cultuurverandering, bij de patiënt, maar ook bij zorgaanbieders en uiteindelijk ook bij ons als zorgverzekeraars over de manier waarop we afspraken maken met zorgaanbieders.”

Preconcurentieel samenwerken

Olivier Gerrits van Zilveren Kruis: “De meerwaarde van dat je met drie partijen aan tafel zit, is dat het iets nieuws is. Als iets nieuw is, dan weet je ook niet precies wat er nodig is, en zul je gezamenlijk moeten je kijken wat ervoor nodig is om ondersteunde zelfzorg een stap verder te brengen.”

“Preconcurentiele samenwerking is niet per definitie een natuurlijk iets. Het is iets waar je aan moet bouwen, waar je bewust voor moet kiezen”, vult Joep de Groot aan.

“We maken bij preoconcurentiele samenwerkingen een afweging: is dit landsbelang of is dit klantbelang? Als iets in landsbelang is, moet je als zorgverzekeraar over je eigen schaduw heen durven stappen en zeggen: dit is belangrijk voor het brede zorgstelsel.” Dat was bij coöperatie Zelfzorg Ondersteund heel duidelijk: in het belang van alle patiënten met een chronische aandoening in Nederland wilden alle partijen een gezamenlijke stip op de horizon zetten.

“Inmiddels onderdeel van de reguliere gesprekken”

Olivier Gerrits: “Nu de coöperatie Zelfzorg Ondersteund stopt zou je kunnen denken dat dat een risico is voor de voortgang van ondersteunde zelfzorg voor chronisch zieken, maar ik denk juist dat de volgende fase cruciaal is voor het succes van de opschaling.”

“Dit hoort in de reguliere gesprekken tussen zorgverlener en zorgverzekeraar thuis. Je ziet dus ook dat de afgelopen periode in diverse gesprekken met zorggroepen dit onderwerp veel meer dan eerder echt op de reguliere onderhandeltafel een plek krijgt.”