Ondersteunde zelfzorg de normaalste zaak van de wereld maken: uit de coöperatie, het land in

Op donderdag 12 december kwamen professionals vanuit zorggroepen, kennisinstituten, huisartspraktijken, zorgverzekeraars, IT-leveranciers, Kom Verder ambassadeurs en ervaringsdeskundigen samen tijdens Symposium Connect! Het symposium markeerde het einde van de looptijd van de coöperatie Zelfzorg Ondersteund. Minister Bruno Bruins nam de resultaten en de gezamenlijke vooruitblik in ontvangst, die ondertekend is door alle partijen die zich inzetten om ondersteunde zelfzorg verder te brengen in de aankomende jaren.

Nicole van Loy en Pieter Jeekel, directie Zelfzorg Ondersteund, stonden zes jaar als directie aan het roer van de coöperatie. Zij bundelden alle inzichten en resultaten in de publicatie ‘Samen verder met de opschaling van ondersteunde zelfzorg‘, die op 12 december werd overhandig aan minister Bruins. Pieter Jeekel sprak de aanwezigen toe bij de introductie van het symposium: “Dit is uw succes: u bent bezig geweest om ondersteunde zelfzorg te implementeren in de afgelopen jaren.”

Nicole van Loy: “Samen hebben we de afgelopen jaren veel geleerd en vooral ook geïmplementeerd. Met resultaat! Meer dan tweederde van de zorggroepen in Nederland heeft stappen gezet in de implementatie van ondersteunde zelfzorg. Een resultaat waar we trots op zijn.”

Het land in

Hoe ziet de doorontwikkeling van ondersteunde zelfzorg eruit? Tijdens Symposium Connect! blijkt dat partijen in het veld al concrete stappen hebben gezet om persoonsgerichte zorg mogelijk maken voor alle mensen met een chronische aandoening in Nederland, om de activiteiten van ZO! voort te zetten.

Eugene Zuiderwijk (InEen): “De druk op de zorgsector loopt op. Zorgverleners hebben het al druk en ervaren ook de druk op de zorg. We hebben te maken met een crisis, maar zien ook een kans. De beweging naar persoonsgerichte zorg kan helpen bij het oplossen van deze crisis.” InEen gaat de beweging verder laten groeien, door ondersteuning op maat te bieden aan zorggroepen die persoongerichte zorg inzetten. Ook monitort InEen de voortgang en worden resultaten gedeeld.

Stichting Je Leefstijl als Medicijn neemt de coördinatie en ondersteuning van de Kom Verder ambassadeurs over. Patiëntenorganisaties Diabetes Vereniging Nederland en het Longfonds blijven zich inzetten om de impact van ervaringsdeskundigheid en kennisdeling te maximaliseren. Zo stimuleren zij patiëntbetrokkenheid.

Preconcurrentieel samenwerken

Olivier Gerrits van Zilveren Kruis: “Voor de inbedding van ondersteunde zelfzorg is aandacht, tijd en ruimte nodig, en daar maken wij ons vanuit Zilveren Kruis hard voor. Technologie is daarbij ondersteunend. Wij hebben als verzekeraars een belangrijke rol om dat te faciliteren.”

De zorgverzekeraars gaan ondersteunde zelfzorg stimuleren in de contractering en waar mogelijk preconcurrentieel afstemmen over eHealth implementatie en leefstijlinterventies, NHG gaat eHealth en leefstijl een plek geven op Thuisarts.nl, en MedMij gaat verder met de ontwikkeling en toetsing van veilige platforms. MedMij en OPEN pakken de uitwisseling van patiëntdata op in de aankomende jaren. Op die manier maken ze het mogelijk dat iedereen met een chronische aandoening gebruik kan maken van ondersteunde zelfzorg. Dat betekent dat patiënten hun gezondheid managen met ondersteuning van hun zorgverlener, door hun omgeving, door eHealth en door andere hulpmiddelen.

De landelijke organisaties borduren verder op wat coöperatie Zelfzorg Ondersteund in de afgelopen zes jaar bereikt heeft. Meer dan 60 zorggroepen en 1200 huisartsen en POH’ers zijn inmiddels aan de slag met ondersteunde zelfzorg. En ongeveer 400.000 mensen werken met goedgekeurde zelfzorgplatforms. Ook investeerde ZO! in de afgelopen jaren veel in kennisvergroting en -verspreiding. Zo is alle wetenschappelijke kennis over zelfmanagement in een meta-analyse bij elkaar gebracht. Uit de maatschappelijke business case blijkt dat elke euro die geïnvesteerd wordt in ondersteunde zelfzorg, potentieel 4 euro 70 oplevert. Dat komt grotendeels door een afname van de ziekenhuiskosten en het medicijngebruik.

Opbrengsten uit de workshops

Na een vurig pleidooi van Fadua el Bouazzaoui van de Stichting Gezondheidsvoorlichters (“gedragsverandering begint bij bewustwording” en “taal is een medicijn”) gingen de deelnemers uiteen voor de workshops. In een intensieve workshop doken zij in één deelonderwerp van persoonsgerichte zorg, zoals de Gezonde Rekenkamer, samen met de wijk vormgeven van leefstijladvisering, of ruimte maken en ervaren om persoonsgerichte zorg in te zetten in een zorgorganisatie. De verdieping en open sfeer maakten dat de deelnemende zorgprofessionals, beleidsmakers en ervaringsdeskundigen hun eigen obstakels en successen durven te delen, en van elkaar leren.

Als afsluiting van de dag nam minister Bruno Bruins het boekje met de resultaten van Zelfzorg Ondersteund in ontvangst. “De coöperatie heeft zes jaar hard gewerkt, en de resultaten mogen er zijn”, aldus minister Bruins. “Ruim 400.000 mensen gebruiken een online zelfzorgplatform. Ik vind het ook mooi nieuws dat ieder platform voldoet aan de eisen van privacy en veiligheid, en dat MedMij de toetsing en ontwikkeling overneemt.”

Bruins: “Deze resultaten zijn voor u aanleiding om Zelfzorg Ondersteund op te heffen. Dat is een mooie mentaliteit, jezelf overbodig willen maken. Tegelijk is het ook spannend: er moet nog wat gebeuren om alle patiënten toegang te geven tot ondersteunde zelfzorg. De kosten gaan voor baten uit. Ondersteunde zelfzorg moet een plek krijgen in de contractering. Dat betekent doorzetten, en is niet altijd even makkelijk, maar zeker de moeite waard.”

Dagvoorzitter Rob Dijkstra besluit aan het einde van Symposium Connect!: “Ik heb na vandaag een rotsvast vertrouwen dat we hier iets goed hebben neergezet dat verder opgeschaald kan worden.”

 

Bekijk alle publicaties rond het Symposium Connect! en een fotoverslag.