‘Wat er toe doet’: hulpmiddel voor hart- en vaatpatiënten

“Als je naar je specialist gaat, ben je toch vaak gespannen. Je weet niet wat er komen gaat en dan laat je je overvallen door wat de arts zegt of wat hij voorstelt. Als je dan thuis komt, beginnen de radertjes te werken en denk je ‘Wil ik dit nou echt wel zo?’”, zegt Netty, die de aandoening MCD (Microvasculaire Coronaire Dysfunctie). Netty heeft een hartziekte en gebruikte het afgelopen jaar een nieuw instrument dat de Hart&Vaatgroep ontwikkelde, de website ‘Wat er toe doet’. Deze tool helpt om de zaken die patiënten met een (chronische) hartaandoening echt belangrijk vinden, boven tafel te krijgen.

De Hart&Vaatgroep is de patiëntenvereniging voor mensen met een hart- of vaatziekte. Begin 2017 werd de website ‘Wat er toe doet’ gelanceerd, vertelt Inge van den Broek van de Hart&Vaatgroep. “Wij horen vaak dat wanneer patiënten bij de verpleegkundige of dokter komen, de insteek van een gesprek vaak is: dit is er met uw hart of vaten aan de hand. Dat gesprek heeft een medische insteek, en vaak mist de impact van het hebben van een hart- of vaatziekte op iemands dagelijkse leven. Wat er toe doet kan als gespreksinstrument helpen, waardoor een gesprek niet alleen over zaken als de behandeling, de bloeddruk of meer bewegen gaat, maar ook over het inpassen van een hart- of vaatziekte in het dagelijks leven.”

Op Watertoedoet.info doorlopen patiënten vier vragen, die hen helpen na te denken wat voor hen belangrijk is in het leven – zoals vertrouwen op je lichaam, tijd voor (klein)kinderen, uitvoeren van hobby’s of werk, zelfstandigheid, mentaal welbevinden – en wat ze graag willen en kunnen doen.

Andere kijk op ziekte

“We weten uit de praktijk dat artsen en zorgverleners naar andere zaken kijken dan patiënten. Een zorgverlener heeft als doel om het hart zo goed mogelijk te laten werken, en daarvoor zijn er verschillende mogelijkheden: een operatie of afzien van een operatie, medicatie, leefstijlaanpassingen. Voor hartpatiënten zijn dat altijd persoonlijke keuzes: bij een oudere hartpatiënt is de vraag of een operatie – met risico op complicaties – de meest gewenste oplossing is, terwijl een andere hartpatiënt kan kiezen om tijdelijk af te zien van een operatie of behandeling. Bijvoorbeeld omdat het voor hem of haar als zelfstandig ondernemer nu geen geschikt moment is.”

“Wat er toe doet is een online methode waarbij je thuis aangeeft wat je belangrijk vindt in jouw leven en dat neem je mee naar je zorgverlener”, aldus Netty. “Ik had thuis rustig nagedacht over wat belangrijk is voor mij en kon daar gericht het gesprek over aangaan.”

“Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat leefstijlveranderingen beter vol te houden zijn wanneer mensen een persoonlijke motivatie hebben. Een wijzend vingertje werkt niet meer, weten we uit wetenschappelijke literatuur en praktijk”, vult Van den Broek aan.

Momentopname

De uitslag van Wat er toe doet is een momentopname; wat is op dat moment belangrijk in iemands leven, aldus Van den Broek. De Hart&Vaatgroep deed een pilot met 50 patienten en 10 zorgverleners, waaronder medisch specialisten, hart- en vaatverpleegkundigen, huisartsen en praktijkondersteuners. Zij gaven aan dat patiënten door Wat er toe doet beter voorbereid op consult kwamen. “Zorgverleners hadden door de uitslag van Wat er toe doet een ingang voor een gesprek. Een van de hartfalenverpleegkundigen in deze pilot gaf aan: “Ik had al getraind met motivational interviewing, met deze tool was ik voor mijn gevoel al drie stappen verder omdat mijn patiënten er thuis over nagedacht hadden.”