“Start, denkfase en resultaat liggen dicht bij elkaar”

Het individuele zorgplan (IZP) is een cruciaal gereedschap voor chronische zorg, om zorgaanbieders en patiënten efficiënter en gemakkelijker te laten samenwerken. Zo’n IZP bevat bijvoorbeeld afspraken over gezondheidsdoelen, meetwaarden of gespreksnotities. Kun je voor al die uiteenlopende informatie een werkbare en kwalitatief goede informatiestandaard ontwikkelen?

 Met dat IZP als uitgangspunt kwamen medio 2014 veldpartijen bijeen om de ontwikkeling van een informatiestandaard te starten. Nictiz begeleidde dat proces. Inmiddels is er een functioneel ontwerp van de informatiestandaard Individueel Zorgplan (IZP), op basis waarvan bijvoorbeeld IT-leveranciers nieuwe functionaliteiten kunnen realiseren. Quintus Bosman, senior adviseur bij Nictiz, vertelt over de samenwerking.

Al in 2012 startte het project Referentiemodel Individueel Zorgplan waarin de NHG, NPCF en Vilans, met een subsidie van ZonMW, werkten aan een standaard model voor een IZP. Dat referentiemodel werd 2013 afgerond, en werd getest in een proef met een tweetal IT-leveranciers. “Dat eerste referentiemodel is een uitgebreid document, waarin bijvoorbeeld een groot aantal gewenste functies van het IZP zijn beschreven”, zegt Quintus Bosman, senior adviseur bij Nictiz, het expertisecentrum voor standaardisatie en eHealth. “Het IZP bevat een per definitie dynamische set van afspraken tussen patiënt en zorgverleners over zorg en zelfmanagement. Deze afspraken zijn gebaseerd op de individuele doelen, behoeften en situatie van de patiënt, maar er leven bij zorgaanbieders verschillende benaderingen en ideeën over hoe een IZP eruit ziet.”

Van model naar informatiestandaard

Bosman: “Voor de zomer van 2014 kwam een stuurgroep bestaande uit veldpartijen – waaronder NHG, InEen, Vilans, NPCF, NedHIS en ZO! – bijeen om te bespreken hoe dat referentiemodel omgezet zou kunnen worden in een informatiestandaard. Het verschil tussen een referentiemodel en een informatiestandaard is dat de laatste heel precies aangeeft welke gegevens op welke wijze worden opgeslagen in de software die voor het werken met IZP’s wordt gebruikt. De eerstelijns partijen, en ook ZO!, gaven aan dat op korte termijn behoefte was aan een dergelijke informatiestandaard.” Met die nadrukkelijke vraag vanuit veldpartijen ging Nictiz in de zomermaanden aan de slag.

“We zijn pragmatisch begonnen, met de huidige huisartsen- en ketenzorginformatiesystemen die in de praktijk gebruikt worden als startpunt”
– Quintus Bosman, senior adviseur bij Nictiz

“We zijn pragmatisch begonnen, met de huidige huisartsen- en ketenzorginformatiesystemen die in de praktijk gebruikt worden als startpunt. Al gauw werd door de stuurgroep aangegeven dat afspraken tussen patiënt en zorgverlener een belangrijke functie is. Die afspraken vormen feitelijk de kern van het IZP.”

Patiënten en zorgverleners kunnen afspraken maken over bijvoorbeeld gezondheidsdoelen zoals gewichtsverlies en beweging. Die kunnen worden vastgelegd in het IZP, waar patiënt en zorgverlener beide toegang tot hebben. Daarmee is het IZP een hulpmiddel om mensen meer regie te geven over hun eigen ziekte en ze te stimuleren tot zelfmanagement met hulp van hun zorgverlener. Nictiz onderzocht hoe die afspraken-functionaliteit aansluiting vond bij bestaande standaarden en datasets. Na consultatie met de stuurgroep werd eind 2014 het functioneel ontwerp van de informatiestandaard Individueel Zorgplan opgeleverd.

Enthousiasme

Volgens Bosman is het cruciaal om bij de ontwikkeling van een informatiestandaard aan te sluiten bij wat je meekrijgt vanuit het veld. “Dit is het mooie van de ontwikkeling van deze informatiestandaard. De fasen van de start, het denktraject en het resultaat liggen veel dichter bij elkaar. Door een pragmatische keuze te maken voor de afspraken-functionaliteit, die uit te werken en snel terug te koppelen met de stuurgroep merk je dat een standaard ook daadwerkelijk gebruikt gaat worden en groeit. Het enthousiasme onder veldpartijen en zorgaanbieders blijft in stand.”

Medio februari vind een consultatieronde met IT-leveranciers plaats. Daarnaast werkt de stuurgroep verder aan het vertalen van het referentiemodel in standaarden.